อย่างไรก็ตาม อัญมณีทุกชนิดมีคุณลักษณะที่เหมือนกันอย่างหนึ่งคือ สามารถที่จะดูแลรักษาได้ตามคุณสมบัติทางกายภาพของอัญมณีแต่ละตัว

การทำความสะอาดเครื่องประดับอัญมณี

เครื่องประดับอัญมณีส่วนใหญ่สามารถทำความสะอาด ให้เปล่งประกายความงดงามสมคุณค่าด้วยกรรมวิธีง่าย ๆ ดังนี้คือ นำเครื่องประดับอัญมณีแช่ลงในน้ำอุ่นที่ผสมน้ำยาล้างจานหรือสบู่เหลวอย่างอ่อนสักครู่ จากนั้นจึงใช้แปรงนิ่ม ๆ หรือแปรงสีฟันเด็กขัดตามเหลี่ยมอัญมณีและบริเวณที่มีคราบสกปรกติดอยู่ แล้วแช่ชิ้นเครื่องประดับอัญมณีลงในน้ำอุ่นอีกครั้ง ขั้นสุดท้าย ล้างเครื่องประดับกับน้ำอุ่นเปล่า ๆ ให้สะอาด และเช็ดให้แห้งด้วยผ้าสะอาดที่ปราศจากฝุ่นละออง

เพชร ท่านควรหมั่นทำความสะอาดอย่างน้อยเดือนละครั้ง โดยใช้น้ำอุ่นผสมสบู่เหลวอ่อนกับแปรงนิ่ม ๆ นอกจากนี้ยังควรหมั่นตรวจดูหนามเตยซึ่งเกาะเพชรด้วย

มรกต ส่วนใหญ่จะมีรอยแตกหรือตำหนิธรรมชาติซึ่งทำให้มรกตมีความเปราะบางมาก จึงต้องดูแลรักษาอย่างระมัดระวัง ท่านควรถอดเครื่องประดับมรกตออกเมื่อจะอาบน้ำหรือทำงานบ้าน หลีกเลี่ยงการสวมใส่ในสภาพที่มีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิมาก ๆ การทำความสะอาด ให้ใช้น้ำอุ่นผสมสบู่เหลวอ่อนกับแปรงนิ่ม ๆ เท่านั้น

ทับทิม ไพลิน บุษราคัม โกเมน อะมีธิสต์ โทปาซ สามารถใช้น้ำอุ่นอย่าให้ร้อนจัดผสมสบู่เหลวอ่อนกับแปรงนิ่ม ๆ ทำความสะอาด แต่ควรหลีกเลี่ยงวัตถุมีคม และการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิมาก ๆ

โอปอล เป็นพลอยเนื้ออ่อน ซึ่งไวต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิมาก ความอ่อนของโอปอลทำให้ถูกขูดขีดเป็นรอยได้ง่าย ควรหลีกเลี่ยงของมีคมและสารเคมีที่มีสภาพที่เป็นกรดด่างตลอดจนการสัมผัสเครื่องสำอางและสารเคมีที่ใช้ในงานบ้านทุกชนิด ถ้าจะทำความสะอาดให้เช็ดด้วยผ้านุ่ม ๆ ก็เพียงพอแล้ว และห้ามใช้เครื่องทำความสะอาดจิวเวลรี่

ไข่มุก ท่านควรสวมใส่เครื่องประดับไข่มุกหลังจากการแต่งหน้า พรมน้ำหอม หรือฉีดสเปรย์ผมแล้ว เครื่องสำอาง สารเคมี หรือแม้แต่เหงื่อ ล้วนเป็นอันตรายต่อไข่มุก เมื่อใช้เครื่องประดับไข่มุกแล้ว ควรเช็ดทำความสะอาดด้วยผ้านุ่มชุบน้ำเช็ดให้ทั่ว แล้วเช็ดด้วยผ้านุ่ม ๆ อีกครั้งให้แห้ง ถ้าสวมใส่บ่อย ๆ ควรส่งเครื่องประดับไข่มุกให้ช่างตรวจสภาพทุก ๆ ปี และควรเก็บเครื่องประดับไข่มุกในกล่องนุ่ม ๆ แยกจากเครื่องประดับชิ้นอื่น

หยก การทำความสะอาดหยกหลังจากการสวมใส่แล้ว ควรจะใช้ผ้านุ่ม ๆ เช็ดทำความสะอาด แล้วเก็บรักษาไว้ในกล่องที่บุด้วยผ้านุ่มหรือสำลีเท่านี้ก็พอแล้ว

การเก็บเครื่องประดับอัญมณี

การทำความสะอาดและหมั่นตรวจสอบสภาพเครื่องประดับอัญมณีจะทำให้เครื่องประดับนั้น ๆ คงคุณค่าความสวยงามและมีอายุการใช้งานยาวนาน

ในการเก็บเครื่องประดับอัญมณี ก่อนนำเก็บรักษา ควรใช้ผ้านุ่มเช็คเบา ๆ ก่อน แล้วจึงเก็บเครื่องประดับแต่ละชิ้นในกล่องนุ่ม ๆ เพื่อป้องกันการกระทบกะแทกหรือเสียดสี ซึ่งอาจทำให้เกิดการสึกกร่อนเสียหายได้

หากท่านรักเครื่องประดับของท่าน คงต้องเสียเวลาในการดูแลรักษาเพียงเล็กน้อย เพื่อว่าเครื่องประดับชิ้นสวยของท่านจะได้อยู่กับท่านไปนาน ๆ